Μετα-COVID ή Long-COVID: Τι Είναι και Πώς το Αντιμετωπίζουμε;
Η πανδημία μπορεί να φαίνεται πως πέρασε, αλλά για πολλούς ανθρώπους, οι επιπτώσεις της παραμένουν. Το σύνδρομο Long-COVID, γνωστό και ως Μετα-COVID, είναι μια πραγματική και αναγνωρισμένη από τον ΠΟΥ και τα CDC κατάσταση που επηρεάζει την ποιότητα ζωής.
Ας κατανοήσουμε καλύτερα τι ακριβώς είναι, πώς εκδηλώνεται και πού μπορούμε να απευθυνθούμε για βοήθεια.
Τι Ακριβώς Είναι το Σύνδρομο Long-COVID;
Το Long-COVID είναι μια κατάσταση όπου τα συμπτώματα της COVID-19 παραμένουν για εβδομάδες ή даже μήνες μετά την αρχική νόσηση. Το σημαντικό είναι ότι μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε, ανεξάρτητα από το πόσο ήπια ή σοβαρή ήταν η αρχική του νόσηση.
Οι γιατροί διακρίνουν δύο φάσεις:
-
Συνεχιζόμενη Συμπτωματική COVID-19 (4-12 εβδομάδες): Συμπτώματα που παραμένουν μέχρι και 3 μήνες μετά την αρχική λοίμωξη.
-
Σύνδρομο Μετα-COVID (πάνω από 12 εβδομάδες): Συμπτώματα που διαρκούν για περισσότερο από 3 μήνες και δεν μπορούν να εξηγηθούν από άλλη ασθένεια.
Ποια είναι τα Πιο Συχνά Συμπτώματα του Long-COVID;
Το Long-COVID είναι μια πολυοργανική διαταραχή, που σημαίνει ότι μπορεί να επηρεάσει πολλά συστήματα του σώματος. Τα συμπτώματα ποικίλλουν από άτομο σε άτομο, αλλά τα πιο κοινά είναι:
-
Σημαντική κόπωση και έλλειψη ενέργειας
-
Δύσπνοια και βήχας
-
Γνωστικές διαταραχές (“ομίχλη του εγκεφάλου”): Δυσκολία στη συγκέντρωση, προβλήματα μνήμης, “αδυναμία σκέψης”
-
Πονοκέφαλοι και μυϊκοί πόνοι (μυαλγίες)
-
Απώλεια όσφρησης ή γεύσης
-
Παλμοί ή αίσθημα “χτυπήματος” της καρδιάς (ταχυκαρδία)
-
Προβλήματα ύπνου και διαταραχές διάθεσης (άγχος, κατάθλιψη)
Λιγότερο Συχνά, αλλά Εξίσου Ανησυχητικά Συμπτώματα
Εκτός από τα παραπάνω, έχουν αναφερθεί και:
-
Αυτοάνοσες αντιδράσεις (π.χ. θυρεοειδίτιδα)
-
Εξανθήματα ή απώλεια τριχών
-
Ζάλη και διαταραχές της ισορροπίας (διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος)
-
Θρομβωτικές επιπλοκές
Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι ότι τα συμπτώματα μπορεί να έρχονται και να φεύγουν, με περιόδους βελτίωσης ακολουθούμενες από υποτροπές.
Πότε και Σε Ποιον Γιατρό Να Απευθυνθώ;
Εάν νοσήσατε με COVID-19 (ακόμα και αν δεν πιστεύατε ότι ήταν σοβαρό) και συνεχίζετε να αντιμετωπίζετε συμπτώματα για εβδομάδες, είναι σημαντικό να μιλήσετε σε έναν ειδικό.
Μπορείτε να απευθυνθείτε:
-
Στον Οικογενειακό σας Γιατρό ή Παθολόγο: Θα σας αξιολογήσει και θα συντονίσει τη φροντίδα σας.
-
Σε Ειδικό (π.χ. Πνευμονολόγο, Καρδιολόγο, Νευρολόγο): Ανάλογα με τα κυρίαρχα συμπτώματά σας.
-
Σε Ειδικά Ιατρεία Long-COVID: Στην Ελλάδα και παγκοσμίως, αναπτύσσεται ένα δίκτυο ιατρείων που ειδικεύονται στη διαχείριση αυτών των περιπτώσεων.
Ποιος Εργαστηριακός Έλεγχος Χρειάζεται;
Ο εργαστηριακός έλεγχος είναι πολύτιμο εργαλείο για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις και να αξιολογηθεί η επίδραση του ιού στο σώμα σας. Ακόμα κι αν είστε αρνητικοί σε τεστ COVID-19, τα συμπτώματα μπορεί να παραμένουν.
Βασικός Εργαστηριακός Έλεγχος για Long-COVID μπορεί να περιλαμβάνει:
-
Γενική αίματος και ούρων
-
Βιοχημικές παράμετρους: Να, K, ουρία, κρεατινίνη
-
Δείκτες φλεγμονής: CRP, οργανική ηρωίνη
-
Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας: SGOT, SGPT, γ-GT
-
Έλεγχος καρδιακών ενζύμων: Τροπονίνη, CPK
-
Δείκτες πήξης: D-dimer, ινωδογόνο
-
Ορμόνες θυρεοειδούς: TSH, FT4
-
Βιταμίνες: Β12 και D
Αυτός ο έλεγχος μπορεί να προσαρμοστεί από τον γιατρό σας, ανάλογα με τα συγκεκριμένα συμπτώματα που εμφανίζετε.
Πώς Μπορούμε να Προστατευτούμε; Η Σημασία του Εμβολιασμού
Ο καλύτερος τρόπος για να προληφθεί το Long-COVID είναι να προληφθεί η ίδια η νόσηση. Ο εμβολιασμός, σύμφωνα με όλες τις διεθνείς και εγχώριες οδηγίες του ΕΟΔΥ, παραμένει το πιο αποτελεσματικό όπλο που έχουμε. Μειώνει δραστικά τον κίνδυνο νοσησείας, σοβαρών επιπλοκών και την πιθανότητα ανάπτυξης του συνδρόμου Long-COVID.
Συμπέρασμα
Το σύνδρομο Long-COVID είναι μια νέα πρόκληση για την ιατρική κοινότητα και τους ασθενείς. Η έγκαιρη αναγνώριση, η σωστή διάγνωση και η υποστηρικτική φροντίδα είναι ζωτικής σημασίας. Εάν αντιμετωπίζετε συμπτώματα, μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια. Η συνεργασία μεταξύ ασθενή και γιατρού είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης.